Maj

p w ś c p s n
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
 
 
 
 

Historia Wydziału

Prezentacja: Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŁ 1945 – 2015 Wczoraj i dziś

Z dziejów Wydziału*

Badania naukowe w zakresie nauk biologicznych były prowadzone od początku powstania Uniwersytetu Łódzkiego. Pierwsze jednostki reprezentujące tę dziedzinę wiedzy utworzono w ramach Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, który rozpoczął swoją działalność już w maju 1945 roku. Organizatorem tego Wydziału, a także jego pierwszym dziekanem (1945-1948) był prof. dr hab. Tadeusz Wolski, a następnym – prof. dr hab. Leszek K. Pawłowski. W roku 1951, przez połączenie jednostek biologicznych i geograficznych, z Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego został wyodrębniony Wydział Biologii i Nauk o Ziemi. Jego organizatorami byli prof. dr hab. Antoni Dmochowski i prof. dr hab. Jakub Mowszowicz, a pierwszym dziekanem - prof. dr hab. Antoni Dmochowski (1951-1958). Po nim funkcję dziekana tego Wydziału kolejno sprawowali: prof. dr hab. Jakub Mowszowicz (1958-1962), prof. dr hab. Mieczysław Dorywalski (1962-1964), prof. dr hab. Benedykt Halicz (1964-1969), prof. dr hab. Maria J. Olszewska (1969-1972), prof. dr hab. Tadeusz Krajewski (1972-1975), prof. dr hab. Tadeusz Penczak (1975-1978), prof. dr hab. Andrzej Romaniuk (1978-1981), prof. dr hab.  Stanisław Liszewski (1981-1984), dr hab. Zbigniew Klajnert, prof. nadzw. UŁ (1984-1990), prof. dr hab. Maria Kwiatkowska (1990-1993), prof. dr hab. Wanda M. Krajewska (1993-1996), prof. dr hab. Antoni Różalski (1996-2008) i prof. dr hab. Elżbieta Żądzińska (2008 - 2016). 

 Wydział Biologii i Nauk o Ziemi był reprezentowany we władzach Uczelni: funkcję Rektora UŁ pełnił prof. dr Stanisław Liszewski (1996-2002), od 2016 r. funkcję Rektora UŁ sprawuje prof. dr hab. Antoni Różalski.Funkcje Prorektorów UŁ pełnili: prof. dr hab. Bernard Zabłocki (1951-1963), prof. dr hab. Krystyna Kotełko (1969-1972), prof. dr hab. Tadeusz Krzemiński (1975-1981), prof. dr hab. Stanisław Liszewski (1984-1990), prof. dr hab.  Krzysztof Jażdżewski (1990-1996), prof. dr Wanda M. Krajewska (1996-2002), prof. dr hab. Antoni Różalski (od 2008 r.) 

Kierownikami Dziekanatu były: Katarzyna Ołdziejewska (1945-1968), Zofia Szymor (1968-1988), mgr Anna Zbroińska (1988-1992) i mgr Alicja Sosnowska (od 1992 r.). 

Na członków Polskiej Akademii Nauk wybrani zostali: prof. dr hab. Tadeusz Wolski (1952), prof. dr hab. Bernard Zabłocki (1965), prof. dr hab. Jan Dylik (1967), prof. dr hab. Maria J.  
Olszewska (1989). Tytułami doktora honoris causa zostali wyróżnieni: prof. dr hab. Jan Dylik (Uniwersytet w Caen i Uniwersytet w Strasbourgu, Francja, 1967), prof. dr hab. Antoni  Dmochowski (Uniwersytet Łódzki, 1970), prof. dr hab. Bernard Zabłocki (Uniwersytet Łódzki, 1980) i prof. dr hab. Maria Olszewska (Akademia Medyczna w Łodzi, 1999). 

W roku 2001, w następstwie inicjatywy środowiska geografów Wydział Biologii i Nauk o Ziemi podzielił się na dwa wydziały: Wydział Nauk Geograficznych oraz Wydział Biologii i Ochrony Środowiska. Ten ostatni utworzyły wszystkie jednostki naukowo-badawcze i dydaktyczne oraz pomocnicze reprezentujące nauki biologiczne i zaangażowane w kształcenie studentów biologii i ochrony środowiska. Do pełnienia funkcji Dziekana w pierwszym roku funkcjonowania Wydziału powołano prof. dr hab. Antoniego Różalskiego. Kierownikiem Dziekanatu pozostaje nadal mgr Alicja Sosnowska. 

W pierwszym roku funkcjonowania Uniwersytetu Łódzkiego (1945/1946) nauki biologiczne reprezentowane były przez 12 katedr i zakładów: Anatomii i Cytologii Roślin, Antropologii, Bakteriologii, Biochemii, Biologii Eksperymentalnej, Fizjologii Roślin i Mikrobiologii, Fizjologii Układu Nerwowego, Fizjologii Zwierząt, Morfologii i Systematyki Zwierząt, Systematyki i Geografii Roślin, Zoologii Ogólnej i Ekologii Zwierząt.

Obecnie Wydział Biologii i Ochrony Środowiska liczy 19 Katedr oraz 2 samodzielne Zakłady, 
3 samodzielne pracownie, 2 samodzielne laboratorium, 3 stacje terenowe, Ogród Dydaktyczno-Doświadczalny i Muzeum Przyrodnicze. Jednostki podstawowe prowadzą samodzielną politykę kadrową oraz są niezależne w zakresie badań naukowych. Katedry i Zakłady realizujące wspólne programy dydaktyczne, tworzą na zasadach równoprawności Instytuty, których głównym zadaniem jest koordynacja kształcenia studentów biologii, ochrony środowiska, biotechnologii i mikrobiologii. 

W roku 1945 zespół organizujący od podstaw poszczególne jednostki badawcze i pomocnicze biologii składał się z 3 profesorów zwyczajnych, 5 profesorów nadzwyczajnych oraz 4 zastępców profesora, a personel pomocniczy – z 12 osób. W roku 2016 na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska łączna liczba pracowników wynosi 337,75, w tym naukowo- dydaktycznych 216,75, naukowo-technicznych 65, administracji 25 i obsługi 31. Kadrę samodzielną stanowi 37 profesorów tytularnych i 69 doktorów habilitowanych. 

Wydział Biologii i Ochrony Środowiska posiada najszersze uprawnienia akademickie spośród 23 Wydziałów Biologicznych w Polsce  do nadawania tytułu naukowego profesora oraz stopni naukowych doktora habilitowanego i doktora w dziedzinie nauk biologicznych w następujących dyscyplinach: biologia, biochemia, biofizyka i ekologia oraz od 25 września 2006 roku stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk biologicznych  
w dyscyplinie mikrobiologia, od 21 czerwca 2010 r. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie mikrobiologia, od 25 czerwca 2012 r. stopnia naukowego doktora w dyscyplinie biotechnologia, od 29 września 2014 r. stopnia naukowego doktora w dyscyplinie ochrona środowiska. Prowadzone na Wydziale badania mają charakter badań podstawowych, aplikacyjnych lub metodycznych. Tematyka badań naukowych pracowników Wydziału ogniskuje się wokół trzech głównych problemów: środowiska biologicznego, jego stanu obecnego, ochrony, wykorzystania i przekształcania; struktury i funkcji komórek roślinnych, zwierzęcych i mikroorganizmów oraz zagadnień biomedycznych i biotechnologicznych. Główne dyscypliny i specjalności naukowe uprawiane na Wydziale to: antropologia, biologia ewolucyjna, geobotanika, algologia, mykologia, lichenologia, biochemia, biologia molekularna, cytobiochemia, biofizyka, termobiologia, radiobiologia, biologia komórki, cytologia, cytogenetyka, cytochemia, cytofizjologia, fizjologia roślin, fizjologia zwierząt (neurobiologia, neurofizjologia), zoologia, hydrobiologia, ekologia, biologia polarna, ochrona przyrody, mikrobiologia, biologia infekcyjna, immunochemia i immunobiologia bakterii, immunologia, biotechnologia (drobnoustrojów, roślin), genetyka (roślin, drobnoustrojów), genetyka molekularna. Potencjał intelektualny zespołów badawczych, wyposażenie aparaturowe katedr i zakładów, a także dorobek metodyczny pozwala prowadzić badania naukowe na różnych poziomach organizacji materii ożywionej i nieożywionej, tj. na poziomach molekularnym, komórkowym, całego organizmu, populacji organizmów i środowiska przyrodniczego.  

Aktywność naukową i osiągnięcia badawcze Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska można ocenić posługując się różnymi kryteriami – ukształtowanymi szkołami naukowymi, przyrostem kadry naukowej, liczbą publikacji lub uzyskanych grantów badawczych. Do szkół naukowych stworzonych przez profesorów Wydziału zaliczyć należy szkoły: biochemiczną, biofizyczną, fitosocjologii, hydrobiologii i biologii polarnej, zoologii, ekologii, antropologii, cytologii i cytogenetyki roślin, fizjologii roślin, neurofizjologii oraz mikrobiologii i immunologii. 

* W opracowaniu wykorzystano materiały zebrane w pracy pt. 50 lat biologii i nauk o Ziemi w Uniwersytecie Łódzkim (1945-1995), Redaktor: W. M. Krajewska, Wyd. UŁ, 1995 oraz A. Różalski, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi [w:] Uniwersytet Łódzki, Redakcja tomu: S. Liszewski, K. Piotrowska-Marczak, W. Puś, Firma Wydawnicza Krajewski, Łódź, 2000. 

 

Sylwetki wybitnych pracowników Wydziału